Agentic commerce: wat verandert er als AI niet alleen adviseert, maar ook handelt?
AI helpt uw klanten nu al bij het zoeken, vergelijken en kiezen van producten. De volgende stap gaat verder: binnen afgesproken grenzen kunnen AI-agents ook acties uitvoeren in naam van een klant, zoals een bestelling voorbereiden of een betaling opstarten. Dat noemen we agentic commerce.
Wat lange tijd vooral toekomstmuziek leek, wordt steeds concreter. Technologiebedrijven ontwikkelen nieuwe manieren waarop consumenten via AI producten kunnen ontdekken en kopen.
Voor ondernemingen betekent dit dat de webshop een belangrijke rol blijft spelen, maar dat de manier waarop klanten producten ontdekken en aankopen doen, verandert. Mogelijk verandert ook de manier waarop klanten producten ontdekken, keuzes maken en uiteindelijk afrekenen. Een AI-agent kan een behoefte interpreteren, producten vergelijken, voorraad en voorwaarden nagaan en een aankoop voorbereiden. In sommige modellen kan zo'n agent ook een bestelling plaatsen of een betaling opstarten.
De relevante vraag is dus niet of agentic commerce morgen de norm wordt. De vraag is of uw onderneming klaar is voor een klantreis waarin software in naam van uw klant handelt.
Het verschil: AI adviseert niet alleen, maar handelt ook
Een generatieve AI-tool kan advies geven. Een shopping assistant kan producten zoeken en vergelijken. Bij agentic commerce krijgt een agent bovendien de toestemming om binnen bepaalde voorwaarden actie te ondernemen. Die toestemming, of het mandaat, bepaalt wat de agent in naam van de klant wel en niet mag doen.
Dat hoeft niet volledig autonoom te gebeuren. In veel vroege toepassingen blijft de klant betrokken bij het laatste beslissingsmoment.
Een consument kan bijvoorbeeld vragen naar een laptop voor professioneel gebruik binnen een bepaald budget, met specifieke technische vereisten en levering binnen enkele dagen. De agent vergelijkt het aanbod, kiest een geschikte optie en bereidt de bestelling voor. Daarna geeft de klant uitdrukkelijk zijn akkoord.
Het verschil zit dus niet alleen in wat AI kan, maar vooral in wat AI in naam van een klant mag doen. De klant legt de voorwaarden vast, en binnen die grenzen neemt de agent bepaalde stappen van het aankoopproces over.
Net die combinatie van intentie, toestemming en uitvoering maakt agentic commerce fundamenteel anders dan een gewone chatbot.
De markt is in beweging, maar van brede toepassing is nog geen sprake
Sinds maart 2026 legt OpenAI bij online winkelen via ChatGPT de nadruk op product discovery: producten ontdekken, vergelijken en selecteren. Handelaars kunnen daarbij hun eigen checkout blijven gebruiken. Dat is een koerswijziging ten opzichte van september 2025, toen OpenAI Instant Checkout lanceerde, waarmee Amerikaanse gebruikers bepaalde producten rechtstreeks in ChatGPT konden afrekenen. Volgens OpenAI bood die eerste checkoutopzet handelaars te weinig flexibiliteit. Daarom verschoof de focus naar product discovery en integraties waarbij handelaars meer controle houden over hun eigen checkout.
Ook aan de betaalkant worden belangrijke stappen gezet. In juni 2026 toonden ING en Mastercard, samen met een technologiepartner, hoe een AI-agent een aankoop kan voorbereiden en een betaling kan laten uitvoeren nadat de consument daar uitdrukkelijk toestemming voor heeft gegeven. Zo werd aangetoond dat betalingen die een agent in gang zet technisch mogelijk zijn binnen de bestaande betaalinfrastructuur. Dat betekent wel nog niet dat deze manier van betalen al op grote schaal beschikbaar is voor consumenten.
Intussen werken spelers als Visa, Mastercard en Google aan oplossingen voor veilige identificatie, toestemming en betalingen via AI-agents. Zo lanceerde Mastercard in september 2026 Agent Connect, waarmee handelaars hun producten en diensten beschikbaar kunnen maken binnen winkelervaringen die door AI worden aangestuurd, terwijl ze zelf de controle houden over onder meer prijzen, klantrelaties en de afhandeling van bestellingen.
Dat maakt agentic commerce niet minder relevant. Integendeel: het toont aan dat de markt nog zoekt naar de beste rolverdeling tussen AI-platform, handelaar en betaalinfrastructuur.
Voor Belgische handelaars is het daarom vooral belangrijk om een onderscheid te maken tussen wat technisch mogelijk is en wat vandaag effectief beschikbaar is. De ontwikkelingen volgen elkaar snel op, maar toepassing op grote schaal is nog geen vanzelfsprekendheid.
De eerste impact ligt waarschijnlijk bij product discovery
De grootste verandering begint mogelijk al vóór de checkout. Als een AI-agent namens uw klant producten vergelijkt, moet hij prijs, voorraad, specificaties, levertermijn en retourvoorwaarden correct kunnen interpreteren. Productdata is dan niet langer alleen content voor uw webshop, maar ook informatie die AI-agents moeten kunnen vinden, begrijpen en vergelijken.
Dat vraagt om actuele, consistente en machineleesbare productinformatie: gegevens die AI-systemen automatisch kunnen uitlezen en verwerken. Denk aan duidelijke productbeschrijvingen, actuele prijzen, beschikbare voorraad en betrouwbare informatie over levering en retours.
Stel dat een consument een AI-agent vraagt om een waterdichte winterjas te zoeken onder de €200 die binnen twee dagen geleverd kan worden. Dan moet die agent kunnen bepalen welke producten aan die voorwaarden voldoen. Is de productinformatie onvolledig of verouderd, dan wordt het moeilijker om uw aanbod correct te beoordelen en mee te nemen in de vergelijking.
Zo ontstaat een nieuwe uitdaging voor online zichtbaarheid. Waar handelaars zich traditioneel richten op vindbaarheid in zoekmachines, wordt het steeds belangrijker hoe goed AI-systemen hun producten kunnen begrijpen en aanbevelen. Traditionele SEO verdwijnt daarmee niet, maar betrouwbare, gestructureerde productinformatie wint wel aan belang. AI kijkt bovendien verder dan uw eigen website: ook klantenreviews, vermeldingen in de media en discussies op externe platformen kunnen bijdragen aan de zichtbaarheid en beoordeling van uw aanbod.
Die verschuiving ziet u ondertussen ook in de manier waarop mensen zoeken en kiezen. Volgens onderzoek van Deloitte heeft 56% van de Europese consumenten al eens AI gebruikt tijdens het winkelen. (Deloitte, 2026: https://www.deloitte.com/nl/en/Industries/retail/perspectives/ai-x-retail-the-state-of-agentic-commerce-in-europe.html)
Ook in een zakelijke context neemt die invloed toe: in een onderzoek van G2 bij 1.076 zakelijke kopers van software gaf een derde aan dat ze voor een leverancier hadden gekozen waarvan ze vóór de AI-aanbeveling nog nooit hadden gehoord. (G2, 2026: https://learn.g2.com/g2-2026-ai-search-insight-report)
Deze cijfers tonen welke invloed AI kan hebben op de oriëntatie naar producten en op aankoopbeslissingen. Voor handelaars ligt hier een belangrijke kans: ervoor zorgen dat hun aanbod niet alleen aantrekkelijk is voor consumenten, maar ook goed vindbaar en begrijpelijk voor AI-systemen.
Bij de betaling winnen vertrouwen en controle aan belang
Zodra een AI-agent een bestelling of betaling in gang zet, rijst een nieuwe vraag: hoe weet u dat die agent bevoegd handelt? Dan moet duidelijk zijn wie de oorspronkelijke opdracht gaf, welke toestemming werd verleend, welke limieten golden en welke transactie daarbinnen valt.
Een consument kan bijvoorbeeld toestemming geven om een product te bestellen voor maximaal €100. Maar wat gebeurt er als de prijs verandert, de agent een alternatief product kiest of er extra verzendkosten bijkomen? Dan moet duidelijk zijn of de oorspronkelijke toestemming nog geldt of dat er opnieuw goedkeuring nodig is.
Daarom winnen veilige betaalgegevens, identiteitscontrole, authenticatie en fraudepreventie aan belang. Een techniek die hierbij een rol kan spelen, is tokenisatie. Daarbij worden gevoelige betaalgegevens vervangen door een beveiligde digitale code, zodat de oorspronkelijke kaartgegevens niet onnodig gedeeld moeten worden.
Niet omdat bestaande betaalprocessen verdwijnen, maar omdat naast de klant en de handelaar ook een AI-agent een actieve rol krijgt in de betaal- en klantreis.
Voor ondernemingen raakt dit rechtstreeks aan risicobeheer en beleid. U wilt legitiem agentverkeer kunnen onderscheiden van frauduleuze bots. U wilt kunnen aantonen welke toestemming een klant gaf. En u wilt ook bij terugbetalingen en betwistingen over voldoende context beschikken.
Net hier wordt de rol van betaalpartners belangrijk. Een betaling moet niet alleen technisch uitgevoerd kunnen worden, maar ook veilig, controleerbaar en traceerbaar zijn. Dat vraagt om duidelijke afspraken over toestemming, authenticatie en de verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen.
Voorbereiden is voorlopig belangrijker dan implementeren
U hoeft vandaag nog geen autonome agentic checkout te bouwen. Het is wel verstandig om nu na te gaan hoe goed uw commerce- en betaalinfrastructuur voorbereid is.
Daarbij helpen de volgende vragen:
Productinformatie: Zijn uw productgegevens, prijzen, voorraad en retourvoorwaarden actueel en duidelijk genoeg voor AI-systemen?
Technische koppelingen: Kunnen andere systemen via beveiligde koppelingen informatie over producten, bestellingen en bestelstatussen ophalen?
Betalingen en veiligheid: Welke mogelijkheden biedt uw huidige betaalomgeving om betalingen veilig te verwerken en klanten te identificeren?
Toestemming: Hoe legt u vast welke handelingen een klant aan een AI-agent heeft toegestaan?
Fraudepreventie: Kunt u een betrouwbare AI-agent onderscheiden van een frauduleuze bot?
Opvolging: Welke informatie hebt u nodig om een betaling, terugbetaling of betwisting achteraf correct te kunnen beoordelen?
Niet al deze vraagstukken moeten vandaag opgelost zijn. Het helpt wel om zicht te krijgen op de systemen en processen die mogelijk mee moeten evolueren naarmate agentic commerce zich verder ontwikkelt.
Voor ondernemingen is agentic commerce daarom voorlopig vooral een kwestie van voorbereiding. Wie nu zorgt voor betrouwbare productinformatie, flexibele technische koppelingen en veilige betaalprocessen, legt een stevige basis voor toekomstige ontwikkelingen.
De rol van Buckaroo
Als payment service provider bekijkt Buckaroo agentic commerce vanuit de impact op het betaalproces. Want wanneer AI-agents namens consumenten aankopen voorbereiden of betalingen in gang zetten, moeten veiligheid, toestemming en betrouwbaarheid gegarandeerd blijven.
We volgen de ontwikkelingen in de markt op, gaan in gesprek met de betrokken partijen en onderzoeken welke gevolgen nieuwe toepassingen kunnen hebben voor handelaars. Daarbij kijken we onder meer naar de rol van authenticatie, veilige betaalgegevens en de manier waarop transacties gecontroleerd en verantwoord verwerkt kunnen worden.
Hoewel de markt nog volop in ontwikkeling is, blijft één uitgangspunt overeind: een goede betaalervaring moet veilig, betrouwbaar en gebruiksvriendelijk zijn. Ook wanneer niet de consument zelf, maar een AI-agent een deel van de klantreis uitvoert.
Veelgestelde vragen over agentic commerce
Wat is agentic commerce?
Bij agentic commerce voert een AI-agent binnen afgesproken grenzen acties uit in naam van een klant, zoals een bestelling voorbereiden of een betaling starten. De klant legt de voorwaarden vast en binnen die grenzen neemt de agent stappen van het aankoopproces over.
Wat is het verschil tussen agentic commerce en een chatbot?
Een chatbot of shopping assistant geeft advies of zoekt en vergelijkt producten. Bij agentic commerce krijgt een agent bovendien de toestemming om te handelen. Dat mandaat legt vast wat de agent in naam van de klant wel en niet mag doen.
Kunnen AI-agents vandaag al betalingen uitvoeren?
Technisch is het mogelijk: in juni 2026 voerden ING, Mastercard en Worldline een door een agent gestarte betaling uit in een productieomgeving, nadat de consument daar uitdrukkelijk toestemming voor had gegeven. Op grote schaal beschikbaar voor consumenten is deze manier van betalen nog niet.
Waarom worden toestemming en authenticatie belangrijker als een AI-agent betaalt?
Zodra een agent een bestelling of betaling start, moet vaststaan wie de opdracht gaf, welke toestemming gold en binnen welke limieten. Wijzigt de prijs of komen er verzendkosten bij, dan moet duidelijk zijn of die toestemming nog geldt. Veilige betaalgegevens, tokenisatie en authenticatie maken dat controleerbaar.
Wat kunt u als onderneming nu al voorbereiden?
U hoeft nog geen autonome agentic checkout te bouwen. Begin met actuele, machineleesbare productinformatie over prijs, voorraad, levering en retours. Bekijk daarna beveiligde koppelingen, de registratie van toestemming, fraudepreventie en de gegevens die u nodig hebt bij terugbetalingen en geschillen.
Benieuwd welke betaaloplossing bij u past?
Vergelijk de mogelijkheden of vraag vrijblijvend advies. Wij denken graag met u mee over de oplossing die past bij uw onderneming, vandaag en morgen.
